Art. 140. § 1. [Prawomocny mandat karny podlega niezwłocznie uchyleniu,
jeżeli karę grzywny nałożono za czyn niebędący czynem zabronionym jako
wykroczenie skarbowe albo na osobę, która nie podpisała mandatu karnego lub
która nie ponosi odpowiedzialności za wykroczenie skarbowe.]<Prawomocny
mandat karny podlega niezwłocznie uchyleniu, jeżeli karę grzywny nałożono
za czyn niebędący czynem zabronionym jako wykroczenie skarbowe albo na
osobę, która nie podpisała mandatu karnego, o którym mowa
w art. 138 § 1 pkt 1 i 2, lub która nie ponosi odpowiedzialności za wykroczenie
skarbowe.> Uchylenie następuje na wniosek ukaranego, jego przedstawiciela
ustawowego lub opiekuna prawnego złożony nie później niż w terminie 7 dni od
daty przyjęcia mandatu albo z urzędu.
§ 1a. Prawomocny mandat karny podlega także niezwłocznie uchyleniu
w trybie określonym w § 1 zdanie drugie, jeżeli karę grzywny nałożono wbrew
zakazom określonym w art. 137 § 2 pkt 2 i 4. Podlega on także niezwłocznie
uchyleniu, gdy karę grzywny nałożono w wysokości wyższej niż wynika to z art. 48
§ 2, z tym że w takim wypadku jedynie w części przekraczającej dopuszczalną jej
wysokość.
§ 1b. Prawomocny mandat karny podlega uchyleniu w każdym czasie na
wniosek ukaranego, jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna prawnego albo
z urzędu, jeżeli:
1) Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną
umową międzynarodową lub z ustawą przepisu prawnego, na podstawie
którego została nałożona grzywna tym mandatem;
2) potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego
działającego na mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez
Rzeczpospolitą Polską;
3) w związku z jego nałożeniem dopuszczono się czynu zabronionego, a istnieje
uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść
prawomocnego mandatu karnego;
4) po jego uprawomocnieniu ujawnią się nowe fakty lub dowody wskazujące na
to, że ukarany nie popełnił czynu.
§ 1c. W wypadku, o którym mowa w § 1b pkt 3, przepis art. 541 Kodeksu
postępowania karnego stosuje się odpowiednio.
§ 2. Uprawniony do uchylenia prawomocnego mandatu karnego jest sąd
właściwy do rozpoznania sprawy, na którego obszarze działania została nałożona
kara grzywny. W przedmiocie uchylenia mandatu karnego sąd orzeka na
posiedzeniu. W posiedzeniu ma prawo uczestniczyć ukarany, organ, który lub
którego funkcjonariusz nałożył karę grzywny w drodze mandatu karnego, albo
przedstawiciel tego organu oraz ujawniony interwenient. Przed wydaniem
postanowienia sąd może zarządzić stosowne czynności w celu sprawdzenia
podstaw do uchylenia mandatu karnego.
§ 3. Uchylając mandat karny, nakazuje się podmiotowi, na rachunek którego
pobrano grzywnę, niezwłoczny zwrot uiszczonej kwoty, chyba że czyn zarzucany
sprawcy wyczerpuje znamiona przestępstwa skarbowego, przestępstwa lub wykro-
czenia; w takim wypadku uiszczoną kwotę zatrzymuje się do zakończenia
postępowania jako zabezpieczenie majątkowe grożących mu kar, środków karnych
lub innych środków oraz kosztów postępowania.
§ 4. W razie uchylenia mandatu karnego sprawa podlega rozpoznaniu na
zasadach ogólnych.
§ 5. W razie wydania ponownego rozstrzygnięcia w sprawie, w której
uchylono prawomocny mandat karny, nie można orzec na niekorzyść oskarżonego,
jeżeli uchylenie mandatu nastąpiło z przyczyn wskazanych w § 1b pkt 1, 2 i 4.
Treść i oznaczenia zachowane ze źródła. Indeks górny może być zapisany cyframi podniesionymi lub w nawiasie kwadratowym.
Uwagi z całych stron, na których znajduje się ten artykuł. Mogą odnosić się także do sąsiednich przepisów.
Strona 91 · przypisy i oznaczenia
Dodane § 5a i 5b
w art. 138 wejdą
w życie z dn.
26.12.2026 r. (Dz.
U. z 2026 r. poz.
846).
Nowe brzmienie
zdania
pierwszego w § 1
w art. 140
wejdzie w życie z
dn. 26.12.2026 r.
(Dz. U. z 2026 r.
poz. 846).
Pełny tekst dokumentu ujednoliconego Sejmu z datą wydrukowaną w źródle. Kontrola techniczna: integralność SHA-256, zachowanie znaków, numeracja i powiązania. Nie jest to potwierdzenie aktualnego stanu prawnego ani redakcja prawnicza. Zachowano oznaczenia zmian przyszłych oraz przypisy; należy czytać je razem z tekstem.
Data dokumentu źródłowego: 2026-10-08. Kontrola techniczna: Automatyczna kontrola ekstrakcji dokumentu Sejmu.
Źródło pobrano 2026-10-17 13:34:20. Opublikowano 2026-10-18 05:45:00.
…ie skarbowe albo na osobę, która nie podpisała mandatu karnego, o którym mowa w art. 138 § 1 pkt 1 i 2, lub która nie ponosi odpowiedzialności za wykroczenie skarbowe.> Uchylenie następuje na wniosek ukaranego, jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna prawnego zło…
…ym w § 1 zdanie drugie, jeżeli karę grzywny nałożono wbrew zakazom określonym w art. 137 § 2 pkt 2 i 4. Podlega on także niezwłocznie uchyleniu, gdy karę grzywny nałożono w wysokości wyższej niż wynika to z art. 48 § 2, z tym że w takim wypadku jedynie w części przekr…
…ocznie uchyleniu, gdy karę grzywny nałożono w wysokości wyższej niż wynika to z art. 48 § 2, z tym że w takim wypadku jedynie w części przekraczającej dopuszczalną jej wysokość. § 1b. Prawomocny mandat karny podlega uchyleniu w każdym czasie na wniosek ukaranego, jeg…
…karany nie popełnił czynu. § 1c. W wypadku, o którym mowa w § 1b pkt 3, przepis art. 541 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio. § 2. Uprawniony do uchylenia prawomocnego mandatu karnego jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy, na którego obszarze działa…